De verbeelding aan de macht. Op zoek naar renderende burgerinitiatieven: coöperaties, bewonerscollectieven, dorpsbedrijven, wijkondernemingen.

Burgers die “de macht overnemen” willen niet hun hand op houden bij de overheid. Ze willen op eigen kracht winstgevend zijn, ten behoeve van hun dorp of hun wijk. Op zoek naar een verdienmodel. Een uitdagende en zeer succesvolle vorm is de coöperatie of het bewonersbedrijf en past ook op veel situaties.

Denk eens aan het café dat failliet gaat. Aan een zwembad dat sluit. Aan de eigenaar van de super die 65 is en geen opvolger heeft. Aan het dorpshuis in de problemen, omdat de huurders vertrekken. Aan ontevredenheid over de zorg. Aan een leegstaand pand in het centrum. Met een coöperatie/bewonersbedrijf kan een dorp of een wijk dit snel, concreet en effectief aanpakken.

Hoe kan het nu dat bewoners hier zo goed in zijn? Hoe kan een bewonersbedrijf een zwembad of dorpshuis rendabel exploiteren terwijl de gemeente dit niet kan, waarom blijft de bewonerswinkel wel overeind terwijl de exploitant is gestopt?

Bewoners staan dichtbij de klant, zijn de klant. Ze weten als geen ander wat er gevraagd wordt, waar behoefte aan is, welke elementen je ter versterking kunt toevoegen. Een simpel voorbeeld: het zwembad in Valthermond verloor steeds meer jongeren omdat ze rond het bad geen mobiel aan mochten hebben, er geen WiFi was en de horeca matig was geregeld. Het bewonersbedrijf pakte dit op en de jongeren zijn terug. Verder treden bewoners buiten gebaande paden, ze kijken fris en kritisch naar kosten en baten.

Mooie voorbeelden:

Talloze pareltjes van dergelijke coöperaties en wijkondernemingen schitteren zo in binnen- en buitenland. En elke dag komen er nieuwe bij.

Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en de bewonerskoepel LSA zorgen voor nog meer wijkondernemingen. Zij experimenteren met bewonersbedrijven naar Engels voorbeeld. Tien tot vijftien bedrijven doen mee aan dit project. “Naar Engels voorbeeld” omdat onze overzeese buren al tientallen jaren werken met  wijkondernemingen. De vele honderden bedrijven daar zijn uitermate succesvol – ze hebben een eigen koepelorganisatie, een eigen bank, een eigen rechtsvorm en zelfs een BBC-programma dat hun verrichtingen volgt.

Devies voor dorp en wijk

 

Pak de uitdaging van de coöperatie op met je hele woongemeenschap. Het bedrijf wordt echt eigendom van de bewoners, wordt dorps- of wijkeigen. Draag zo bij aan een vitale economie in dorpen en wijken en zorg daarmee voor sociale binding, reuring en werk!

Dit is de vierde blog in de serie Wijkeconomie van Jan van der Bij van Stamm waarin hij dieper ingaat op de vijf pijlers van de wijkeconomie. Op 13 februari organiseert Roeg & Roem een workshop wijkeconomie in samenwerking met Stamm.

Jan van der Bij, adviseur bij CMOSTAMM, is expert op de terreinen wonen en regionale en lokale economie en het opstellen van streekvisies.

Bekijk al onze bloggers