Betaalbaar en duurzaam: zo mag je de laatste toevoeging aan het Europapark in Groningen zeker noemen. ‘Hete Kolen’ heet het gebouw waar jongerenstudio’s en kantoren in worden gehuisvest, met een feloranje gevel. Opdrachtgever is m205 Real Estate, voortgekomen uit Team4 Architecten. Bijzonder, een architectenbureau dat zelf het pad van de projectontwikkeling opgaat. Het kan in de nieuwe realiteit van gebiedsontwikkeling.

Het Europapark zou oorspronkelijk – volgens het masterplan uit 2000 – een vrij ‘traditioneel’ kantorenpark worden. De eerste kantoren zijn er ook wel gekomen, maar toen stokte de markt en bleven de kavels leeg. Reden voor de gemeente Groningen om in 2011, ondersteund door het Amsterdamse bureau SITE urban development, een aangepast ‘plan’ te maken. Hoewel ‘strategie’ waarschijnlijk een beter woord is: opgesteld met de aanwezige en mogelijke toekomstige eindgebruikers en met een veel grotere flexibiliteit in het programma. En met meer ruimte voor wonen; een uitdaging die direct werd opgepakt door de ontwikkelaars van m205, zo geeft directeur Tjalling thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg aan. Zijn bureau zag kansen voor een multifunctioneel gebouwconcept. De directe aanleiding was de zoektocht naar nieuwe kantoorhuisvesting voor Team4 Architecten. Daarbij raakte m205 met corporatie Lefier in gesprek over de vraag naar jongerenhuisvesting in de stad. De combinatie daarvan legde de basis voor dit nieuwe gebouw.

Geen gedoe

Er is letterlijk en figuurlijk ruimte voor initiatieven van onderop in dit gebied, zo geeft Tjalling aan. De gemeente wil meer vraaggestuurd opereren bij de ontwikkeling van Europapark en daar is dit gebouw een uitstekend voorbeeld van. Het omvat 132 studio’s van 28 m2, waarvan 20 met eigen buitenruimte en een collectief dakterras. Het is een stapje hoger dan de studentenkamer, voor jongeren die wel in Stad willen blijven maar behoefte hebben aan meer kwaliteit, à raison van circa 360 euro huur per maand: een eigen badkamer, toilet en keuken. Geen gedoe meer over schoonmaakroosters en volle keukens. Het enige wat nog gedeeld wordt met de andere studio’s op de gang is de wasmachineruimte en de fietsenberging. De naam ontleent het gebouw aan de voormalige kolenopslagplaats langs het Winschoterdiep, waar nu alleen de metershoge kolenmuur nog aan herinnert. De feloranje kleur van het aluminium op de gevel draagt daar ook haar steentje aan bij. Een fel contrast met de nieuwbouw van het Noorderpoort College, de Euroborg en de woontorens Brander en Stoker – allemaal uitgevoerd in wit beton.

Solids concept

Op de begane grond van het gebouw, met een verdiepingshoogte van 6m, wordt de 1.500 m2 werkruimte gerealiseerd waar Team4 Architecten straks kantoor gaat houden. Tjalling thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg betitelt Hete Kolen als een multifunctionele ‘solid’: een gebouw waar wonen, werken en recreëren zijn vervlochten. Het is een concept dat in Amsterdam door corporatie Stadgenoot werd ontwikkeld en daar inmiddels (vanwege te hoge investeringen) weer is afgevoerd. De Groningse pendant is minder vergaand, maar daardoor wel beter haalbaar. Door de toevoeging van met name het wonen aan het gebied krijgt Europapark een andere beleving. Ook na vijf uur ’s middags moet hier straks levendigheid te vinden zijn. Bijzonder tenslotte is dat Hete Kolen de eerste afnemer wordt van de energie die straks via het nieuwe, collectieve bodemwarmtesysteem in Europapark geleverd wordt. In plaats van dat iedere gebruiker zijn eigen WKO aanlegt en bronnen slaat in de bodem, heeft de gemeente samen met Waterbedrijf Groningen het initiatief genomen voor één bronwaternet, waarop iedereen kan aanhaken. Gebouwen die meedoen krijgen hun eigen warmtepompsysteem en door de koppeling op een centraal bronwaternet is het mogelijk om onderling energie uit te wisselen.

Meer informatie?

De bouw van Hete Kolen is live te volgen via een webcam.

Lees hier meer over het nieuwe gebiedsconcept van Europapark.

En hier vind je de evaluatie van het Amsterdamse Solids-concept door Platform 31.

Kees de Graaf is stadsgeograaf, freelance tekstschrijver [Studio Platz] en correspondent voor gebiedsontwikkeling.nu en ArchiNed. Hij blogt voor Roeg en Roem over architectuur, stedenbouw en gebiedsontwikkeling in dorp en stad.

Bekijk al onze bloggers